Op 1 september 2026 zal het nieuw strafwetboek in werking treden. Het nieuw strafwetboek houdt een drastische hervorming in tegenover het oude systeem.
Eén van die hervormingen is dat er afscheid wordt genomen van de klassieke opdeling van misdrijven in de categorieën misdaad, wanbedrijf en overtreding. In het nieuwe strafwetboek, dat werd opgesteld met de bedoeling om accuraat, coherent en eenvoudig te zijn, bestaat er dus maar één type misdrijf, dat bestraft kan worden met één van de nieuwe strafniveaus.
De misdrijven zullen voortaan worden bestraft volgens de strafniveaus, gaande van strafniveau 8 (het hoogste niveau) t.e.m. 1 (het laagste niveau).
De hoofdstraffen voor natuurlijke personen in deze strafniveaus zien er als volgt uit:
- Niveau 8: levenslange gevangenisstraf
- Met aanname van verzachtende omstandigheden kan er worden gezakt naar niveau 7, 6, 5, 4 of 3
- Niveau 7: gevangenisstraf van meer dan 20 tot 30 jaar
- Met aanname van verzachtende omstandigheden kan er worden gezakt naar niveau 6, 5, 4 of 3
- Niveau 6: gevangenisstraf van meer dan 15 jaar tot 20 jaar
- Met aanname van verzachtende omstandigheden kan er worden gezakt naar niveau 5, 4, 3 of 2
- Niveau 5: gevangenisstraf van meer dan 10 jaar tot 15 jaar
- Met aanname van verzachtende omstandigheden kan er worden gezakt naar niveau 4, 3 of 2
- Niveau 4: gevangenisstraf van meer dan 5 jaar tot 10 jaar
- Met aanname van verzachtende omstandigheden kan er worden gezakt tot niveau 3 of 2
- Niveau 3: gevangenisstraf van meer dan 3 jaar tot 5 jaar
- Met aanname van verzachtende omstandigheden kan er worden gezakt tot niveau 2 of 1
- Niveau 2: gevangenisstraf van 6 maanden tot 3 jaar (enkel als ultimum remedium: d.w.z. als een alternatief niet mogelijk of opportuun is)
- Straf onder elektronisch toezicht van 1 maand tot 1 jaar
- Werkstraf van meer dan 120 uur tot 300 uur
- Probatiestraf van meer dan 12 maanden tot 2 jaar
- Veroordeling bij schuldigverklaring
- Met aanname van verzachtende omstandigheden kan er worden gezakt tot niveau 1
- Niveau 1:
- Geldboete van 200 tot 20.000 EUR
- Werkstraf van meer dan 20 uur tot 120 uur
- Probatiestraf van meer dan 6 maanden tot 12 maanden
- Verbeurdverklaring, met inbegrip van verruimde verbeurdverklaring
- Geldstraf vastgesteld op basis van het verwachte of uit het misdrijf behaalde voordeel
- Veroordeling bij schuldigverklaring
- Met aanname van verzachtende omstandigheden kan een bijkomende straf in plaats van een hoofdstraf worden opgelegd
Bij niveau 8 t.e.m. 2 is er ook voorzien in een behandeling onder vrijheidsberoving, maar de inwerkingtreding daarvan is pas voorzien in 2035.